Genesis 37

Status van die hoofstuk: konsep

Sien jy iets wat nie reg is nie? Tik op 'n versnommer om die vers na te gaan of 'n verandering voor te stel.

1Jakob het gewoon in die land waar sy vader as vreemdeling gewoon het, in die land Kanaän.

Letterlik: in die land van die vreemdelingskap van sy vader.

וַיֵּ֣שֶׁב יַעֲקֹ֔ב בְּאֶ֖רֶץ מְגוּרֵ֣י אָבִ֑יו בְּאֶ֖רֶץ כְּנָֽעַן׃Now Jacob lived in the land where his father had resided, the land of Canaan.

2Dit is die geslagsgeskiedenis van Jakob. Josef was sewentien jaar oud en was saam met sy broers herder van die kleinvee. Hy was 'n jong seun by die seuns van Bilha en by die seuns van Silpa, die vroue van sy vader. En Josef het 'n slegte gerug oor hulle na hulle vader gebring.

Letterlik: Dit is die geslagte van Jakob.

Letterlik: 'n seun van sewentien jaar.

Of: Hy was 'n helper van die seuns van Bilha en van die seuns van Silpa.

אֵ֣לֶּה׀ תֹּלְד֣וֹת יַעֲקֹ֗ב יוֹסֵ֞ף בֶּן־שְׁבַֽע־עֶשְׂרֵ֤ה שָׁנָה֙ הָיָ֨ה רֹעֶ֤ה אֶת־אֶחָיו֙ בַּצֹּ֔אן וְה֣וּא נַ֗עַר אֶת־בְּנֵ֥י בִלְהָ֛ה וְאֶת־בְּנֵ֥י זִלְפָּ֖ה נְשֵׁ֣י אָבִ֑יו וַיָּבֵ֥א יוֹסֵ֛ף אֶת־דִּבָּתָ֥ם רָעָ֖ה אֶל־אֲבִיהֶֽם׃This is the account of Jacob. When Joseph was seventeen years old, he was tending the flock with his brothers, the sons of his father’s wives Bilhah and Zilpah, and he brought their father a bad report about them. 3Israel het Josef meer as al sy seuns liefgehad, want hy was vir hom 'n ouderdomseun; en hy het vir hom 'n lang kleed met moue gemaak.

Letterlik: seun van bejaardes.

Of: 'n veelkleurige kleed.

וְיִשְׂרָאֵ֗ל אָהַ֤ב אֶת־יוֹסֵף֙ מִכָּל־בָּנָ֔יו כִּֽי־בֶן־זְקֻנִ֥ים ה֖וּא ל֑וֹ וְעָ֥שָׂה ל֖וֹ כְּתֹ֥נֶת פַּסִּֽים׃Now Israel loved Joseph more than his other sons, because Joseph had been born to him in his old age; so he made him a robe of many colors. 4Toe sy broers sien dat hulle vader hom meer liefgehad het as al sy broers, het hulle hom gehaat, en hulle kon nie in vrede met hom praat nie.וַיִּרְא֣וּ אֶחָ֗יו כִּֽי־אֹת֞וֹ אָהַ֤ב אֲבִיהֶם֙ מִכָּל־אֶחָ֔יו וַֽיִּשְׂנְא֖וּ אֹת֑וֹ וְלֹ֥א יָכְל֖וּ דַּבְּר֥וֹ לְשָׁלֹֽם׃When Joseph’s brothers saw that their father loved him more than any of them, they hated him and could not speak a kind word to him.

5Josef het 'n droom gedroom en dit aan sy broers vertel, en hulle het hom nog meer gehaat.וַיַּחֲלֹ֤ם יוֹסֵף֙ חֲל֔וֹם וַיַּגֵּ֖ד לְאֶחָ֑יו וַיּוֹסִ֥פוּ ע֖וֹד שְׂנֹ֥א אֹתֽוֹ׃Then Joseph had a dream, and when he told it to his brothers, they hated him even more. 6Hy het vir hulle gesê: “Luister tog na hierdie droom wat ek gedroom het:וַיֹּ֖אמֶר אֲלֵיהֶ֑ם שִׁמְעוּ־נָ֕א הַחֲל֥וֹם הַזֶּ֖ה אֲשֶׁ֥ר חָלָֽמְתִּי׃He said to them, “Listen to this dream I had: 7Kyk, ons was besig om gerwe te bind in die middel van die veld, en kyk, my gerf het opgestaan en ook regop bly staan; en kyk, julle gerwe het rondom gekom en voor my gerf neergebuig.”וְ֠הִנֵּה אֲנַ֜חְנוּ מְאַלְּמִ֤ים אֲלֻמִּים֙ בְּת֣וֹךְ הַשָּׂדֶ֔ה וְהִנֵּ֛ה קָ֥מָה אֲלֻמָּתִ֖י וְגַם־נִצָּ֑בָה וְהִנֵּ֤ה תְסֻבֶּ֨ינָה֙ אֲלֻמֹּ֣תֵיכֶ֔ם וַתִּֽשְׁתַּחֲוֶ֖יןָ לַאֲלֻמָּתִֽי׃We were binding sheaves of grain in the field, and suddenly my sheaf rose and stood upright, while your sheaves gathered around and bowed down to mine.” 8Toe sê sy broers vir hom: “Sal jy werklik koning oor ons word? Of sal jy werklik oor ons heers?” En hulle het hom nog meer gehaat oor sy drome en oor sy woorde.וַיֹּ֤אמְרוּ לוֹ֙ אֶחָ֔יו הֲמָלֹ֤ךְ תִּמְלֹךְ֙ עָלֵ֔ינוּ אִם־מָשׁ֥וֹל תִּמְשֹׁ֖ל בָּ֑נוּ וַיּוֹסִ֤פוּ עוֹד֙ שְׂנֹ֣א אֹת֔וֹ עַל־חֲלֹמֹתָ֖יו וְעַל־דְּבָרָֽיו׃“Do you intend to reign over us?” his brothers asked. “Will you actually rule us?” So they hated him even more because of his dream and his statements.

9Hy het nog 'n ander droom gedroom en dit aan sy broers vertel. Hy het gesê: “Kyk, ek het nog 'n droom gedroom, en kyk, die son en die maan en elf sterre buig voor my neer.”וַיַּחֲלֹ֥ם עוֹד֙ חֲל֣וֹם אַחֵ֔ר וַיְסַפֵּ֥ר אֹת֖וֹ לְאֶחָ֑יו וַיֹּ֗אמֶר הִנֵּ֨ה חָלַ֤מְתִּֽי חֲלוֹם֙ ע֔וֹד וְהִנֵּ֧ה הַשֶּׁ֣מֶשׁ וְהַיָּרֵ֗חַ וְאַחַ֤ד עָשָׂר֙ כּֽוֹכָבִ֔ים מִֽשְׁתַּחֲוִ֖ים לִֽי׃Then Joseph had another dream and told it to his brothers. “Look,” he said, “I had another dream, and this time the sun and moon and eleven stars were bowing down to me.” 10Hy het dit aan sy vader en aan sy broers vertel, en sy vader het hom berispe en vir hom gesê: “Wat is dit vir 'n droom wat jy gedroom het? Sal ek en jou moeder en jou broers werklik kom om voor jou na die grond toe neer te buig?”וַיְסַפֵּ֣ר אֶל־אָבִיו֮ וְאֶל־אֶחָיו֒ וַיִּגְעַר־בּ֣וֹ אָבִ֔יו וַיֹּ֣אמֶר ל֔וֹ מָ֛ה הַחֲל֥וֹם הַזֶּ֖ה אֲשֶׁ֣ר חָלָ֑מְתָּ הֲב֣וֹא נָב֗וֹא אֲנִי֙ וְאִמְּךָ֣ וְאַחֶ֔יךָ לְהִשְׁתַּחֲוֺ֥ת לְךָ֖ אָֽרְצָה׃He told his father and brothers, but his father rebuked him and said, “What is this dream that you have had? Will your mother and brothers and I actually come and bow down to the ground before you?” 11Sy broers was jaloers op hom, maar sy vader het die saak bewaar.וַיְקַנְאוּ־ב֖וֹ אֶחָ֑יו וְאָבִ֖יו שָׁמַ֥ר אֶת־הַדָּבָֽר׃And his brothers were jealous of him, but his father kept in mind what he had said.

12Sy broers het gegaan om die kleinvee van hulle vader by Sigem te laat wei.וַיֵּלְכ֖וּ אֶחָ֑יו לִרְע֛וֹת אֶׄתׄ־צֹ֥אן אֲבִיהֶ֖ם בִּשְׁכֶֽם׃Some time later, Joseph’s brothers had gone to pasture their father’s flocks near Shechem. 13Israel het vir Josef gesê: “Is jou broers nie besig om by Sigem te wei nie? Kom, dan stuur ek jou na hulle toe.” Hy het vir hom gesê: “Hier is ek.”וַיֹּ֨אמֶר יִשְׂרָאֵ֜ל אֶל־יוֹסֵ֗ף הֲל֤וֹא אַחֶ֨יךָ֙ רֹעִ֣ים בִּשְׁכֶ֔ם לְכָ֖ה וְאֶשְׁלָחֲךָ֣ אֲלֵיהֶ֑ם וַיֹּ֥אמֶר ל֖וֹ הִנֵּֽנִי׃Israel said to him, “Are not your brothers pasturing the flocks at Shechem? Get ready; I am sending you to them.” “I am ready,” Joseph replied. 14Hy het vir hom gesê: “Gaan tog en kyk na die welstand van jou broers en die welstand van die kleinvee, en bring vir my 'n woord terug.” So het hy hom uit die dal van Hebron gestuur, en hy het by Sigem aangekom.וַיֹּ֣אמֶר ל֗וֹ לֶךְ־נָ֨א רְאֵ֜ה אֶת־שְׁל֤וֹם אַחֶ֨יךָ֙ וְאֶת־שְׁל֣וֹם הַצֹּ֔אן וַהֲשִׁבֵ֖נִי דָּבָ֑ר וַיִּשְׁלָחֵ֨הוּ֙ מֵעֵ֣מֶק חֶבְר֔וֹן וַיָּבֹ֖א שְׁכֶֽמָה׃Then Israel told him, “Go now and see how your brothers and the flocks are faring, and bring word back to me.” So he sent him off from the Valley of Hebron. And when Joseph arrived in Shechem, 15'n Man het hom gevind, en kyk, hy was besig om in die veld rond te dwaal. Die man het hom gevra: “Wat soek jy?”וַיִּמְצָאֵ֣הוּ אִ֔ישׁ וְהִנֵּ֥ה תֹעֶ֖ה בַּשָּׂדֶ֑ה וַיִּשְׁאָלֵ֧הוּ הָאִ֛ישׁ לֵאמֹ֖ר מַה־תְּבַקֵּֽשׁ׃a man found him wandering in the field and asked, “What are you looking for?” 16Hy het gesê: “Ek soek my broers. Sê my tog waar hulle besig is om te wei.”וַיֹּ֕אמֶר אֶת־אַחַ֖י אָנֹכִ֣י מְבַקֵּ֑שׁ הַגִּֽידָה־נָּ֣א לִ֔י אֵיפֹ֖ה הֵ֥ם רֹעִֽים׃“I am looking for my brothers,” Joseph replied. “Can you please tell me where they are pasturing their flocks?” 17Die man het gesê: “Hulle het van hier weggetrek, want ek het hulle hoor sê: ‘Laat ons na Dotan gaan.’” Toe het Josef agter sy broers aan gegaan en hulle by Dotan gevind.וַיֹּ֤אמֶר הָאִישׁ֙ נָסְע֣וּ מִזֶּ֔ה כִּ֤י שָׁמַ֨עְתִּי֙ אֹֽמְרִ֔ים נֵלְכָ֖ה דֹּתָ֑יְנָה וַיֵּ֤לֶךְ יוֹסֵף֙ אַחַ֣ר אֶחָ֔יו וַיִּמְצָאֵ֖ם בְּדֹתָֽן׃“They have moved on from here,” the man answered. “I heard them say, ‘Let us go to Dothan.’” So Joseph set out after his brothers and found them at Dothan.

18Hulle het hom van ver af gesien, en voordat hy naby hulle gekom het, het hulle teen hom saamgesweer om hom dood te maak.וַיִּרְא֥וּ אֹת֖וֹ מֵרָחֹ֑ק וּבְטֶ֨רֶם֙ יִקְרַ֣ב אֲלֵיהֶ֔ם וַיִּֽתְנַכְּל֥וּ אֹת֖וֹ לַהֲמִיתֽוֹ׃Now Joseph’s brothers saw him in the distance, and before he arrived, they plotted to kill him. 19Hulle het elkeen vir sy broer gesê: “Kyk, daar kom die meester van drome!וַיֹּאמְר֖וּ אִ֣ישׁ אֶל־אָחִ֑יו הִנֵּ֗ה בַּ֛עַל הַחֲלֹמ֥וֹת הַלָּזֶ֖ה בָּֽא׃“Here comes that dreamer!” they said to one another. 20Kom nou, laat ons hom doodmaak en hom in een van die putte gooi, en ons sal sê: ‘'n Boosaardige wilde dier het hom verslind.’ Dan sal ons sien wat van sy drome sal word.”וְעַתָּ֣ה׀ לְכ֣וּ וְנַֽהַרְגֵ֗הוּ וְנַשְׁלִכֵ֨הוּ֙ בְּאַחַ֣ד הַבֹּר֔וֹת וְאָמַ֕רְנוּ חַיָּ֥ה רָעָ֖ה אֲכָלָ֑תְהוּ וְנִרְאֶ֕ה מַה־יִּהְי֖וּ חֲלֹמֹתָֽיו׃“Come now, let us kill him and throw him into one of the pits. We can say that a vicious animal has devoured him. Then we shall see what becomes of his dreams!” 21Toe Ruben dit hoor, het hy hom uit hulle hand gered. Hy het gesê: “Laat ons hom nie doodslaan nie.”

Letterlik: Laat ons hom nie slaan wat die lewe betref nie.

וַיִּשְׁמַ֣ע רְאוּבֵ֔ן וַיַּצִּלֵ֖הוּ מִיָּדָ֑ם וַיֹּ֕אמֶר לֹ֥א נַכֶּ֖נּוּ נָֽפֶשׁ׃When Reuben heard this, he tried to rescue Joseph from their hands. “Let us not take his life,” he said. 22Ruben het vir hulle gesê: “Moenie bloed vergiet nie. Gooi hom in hierdie put wat in die woestyn is, maar moenie julle hand aan hom slaan nie.” Dit was om hom uit hulle hand te red en hom na sy vader terug te bring.וַיֹּ֨אמֶר אֲלֵהֶ֣ם׀ רְאוּבֵן֮ אַל־תִּשְׁפְּכוּ־דָם֒ הַשְׁלִ֣יכוּ אֹת֗וֹ אֶל־הַבּ֤וֹר הַזֶּה֙ אֲשֶׁ֣ר בַּמִּדְבָּ֔ר וְיָ֖ד אַל־תִּשְׁלְחוּ־ב֑וֹ לְמַ֗עַן הַצִּ֤יל אֹתוֹ֙ מִיָּדָ֔ם לַהֲשִׁיב֖וֹ אֶל־אָבִֽיו׃“Do not shed his blood. Throw him into this pit in the wilderness, but do not lay a hand on him.” Reuben said this so that he could rescue Joseph from their hands and return him to his father.

23Toe Josef by sy broers kom, het hulle Josef van sy kleed gestroop, van die lang kleed met moue wat hy aangehad het.וַֽיְהִ֕י כַּֽאֲשֶׁר־בָּ֥א יוֹסֵ֖ף אֶל־אֶחָ֑יו וַיַּפְשִׁ֤יטוּ אֶת־יוֹסֵף֙ אֶת־כֻּתָּנְתּ֔וֹ אֶת־כְּתֹ֥נֶת הַפַּסִּ֖ים אֲשֶׁ֥ר עָלָֽיו׃So when Joseph came to his brothers, they stripped him of his robe—the robe of many colors he was wearing— 24Hulle het hom geneem en in die put gegooi. Die put was leeg; daar was geen water in nie.וַיִּ֨קָּחֻ֔הוּ וַיַּשְׁלִ֥כוּ אֹת֖וֹ הַבֹּ֑רָה וְהַבּ֣וֹר רֵ֔ק אֵ֥ין בּ֖וֹ מָֽיִם׃and they took him and threw him into the pit. Now the pit was empty, with no water in it.

25Toe het hulle gaan sit om brood te eet. Hulle het hulle oë opgeslaan en gesien, en kyk, 'n karavaan van Ismaeliete het van Gilead gekom, en hulle kamele het speserye, balsem en hars gedra, op pad om dit na Egipte af te bring.וַיֵּשְׁבוּ֮ לֶֽאֱכָל־לֶחֶם֒ וַיִּשְׂא֤וּ עֵֽינֵיהֶם֙ וַיִּרְא֔וּ וְהִנֵּה֙ אֹרְחַ֣ת יִשְׁמְעֵאלִ֔ים בָּאָ֖ה מִגִּלְעָ֑ד וּגְמַלֵּיהֶ֣ם נֹֽשְׂאִ֗ים נְכֹאת֙ וּצְרִ֣י וָלֹ֔ט הוֹלְכִ֖ים לְהוֹרִ֥יד מִצְרָֽיְמָה׃And as they sat down to eat a meal, they looked up and saw a caravan of Ishmaelites coming from Gilead. Their camels were carrying spices, balm, and myrrh on their way down to Egypt. 26Juda het vir sy broers gesê: “Watter wins is dit as ons ons broer doodmaak en sy bloed bedek?וַיֹּ֥אמֶר יְהוּדָ֖ה אֶל־אֶחָ֑יו מַה־בֶּ֗צַע כִּ֤י נַהֲרֹג֙ אֶת־אָחִ֔ינוּ וְכִסִּ֖ינוּ אֶת־דָּמֽוֹ׃Then Judah said to his brothers, “What profit will we gain if we kill our brother and cover up his blood? 27Kom, laat ons hom aan die Ismaeliete verkoop, en laat ons hand nie teen hom wees nie, want hy is ons broer, ons vlees.” En sy broers het geluister.לְכ֞וּ וְנִמְכְּרֶ֣נּוּ לַיִּשְׁמְעֵאלִ֗ים וְיָדֵ֨נוּ֙ אַל־תְּהִי־ב֔וֹ כִּֽי־אָחִ֥ינוּ בְשָׂרֵ֖נוּ ה֑וּא וַֽיִּשְׁמְע֖וּ אֶחָֽיו׃Come, let us sell him to the Ishmaelites and not lay a hand on him; for he is our brother, our own flesh.” And they agreed. 28Midianitiese manne, handelaars, het verbygegaan, en hulle het Josef uit die put getrek en opgehaal, en hulle het Josef vir 20 silwerstukke aan die Ismaeliete verkoop. En hulle het Josef na Egipte gebring.

Of: Sy broers het Josef uit die put getrek en aan die Ismaeliete verkoop.

Ongeveer 230 gram silwer, as sikkels bedoel word; die Hebreeuse teks noem nie die eenheid nie.

וַיַּֽעַבְרוּ֩ אֲנָשִׁ֨ים מִדְיָנִ֜ים סֹֽחֲרִ֗ים וַֽיִּמְשְׁכוּ֙ וַיַּֽעֲל֤וּ אֶת־יוֹסֵף֙ מִן־הַבּ֔וֹר וַיִּמְכְּר֧וּ אֶת־יוֹסֵ֛ף לַיִּשְׁמְעֵאלִ֖ים בְּעֶשְׂרִ֣ים כָּ֑סֶף וַיָּבִ֥יאוּ אֶת־יוֹסֵ֖ף מִצְרָֽיְמָה׃So when the Midianite traders passed by, his brothers pulled Joseph out of the pit and sold him for twenty shekels of silver to the Ishmaelites, who took him to Egypt.

29Ruben het na die put teruggekeer, en kyk, Josef was nie in die put nie. Toe skeur hy sy klere.וַיָּ֤שָׁב רְאוּבֵן֙ אֶל־הַבּ֔וֹר וְהִנֵּ֥ה אֵין־יוֹסֵ֖ף בַּבּ֑וֹר וַיִּקְרַ֖ע אֶת־בְּגָדָֽיו׃When Reuben returned to the pit and saw that Joseph was not there, he tore his clothes, 30Hy het na sy broers teruggekeer en gesê: “Die kind is weg! En ek, waarheen sal ek gaan?”

Letterlik: Die kind is nie.”

וַיָּ֥שָׁב אֶל־אֶחָ֖יו וַיֹּאמַ֑ר הַיֶּ֣לֶד אֵינֶ֔נּוּ וַאֲנִ֖י אָ֥נָה אֲנִי־בָֽא׃returned to his brothers, and said, “The boy is gone! What am I going to do?”

31Hulle het Josef se kleed geneem, 'n bokmannetjie geslag en die kleed in die bloed gedoop.וַיִּקְח֖וּ אֶת־כְּתֹ֣נֶת יוֹסֵ֑ף וַֽיִּשְׁחֲטוּ֙ שְׂעִ֣יר עִזִּ֔ים וַיִּטְבְּל֥וּ אֶת־הַכֻּתֹּ֖נֶת בַּדָּֽם׃Then they took Joseph’s robe, slaughtered a young goat, and dipped the robe in its blood. 32Hulle het die lang kleed met moue gestuur en dit na hulle vader gebring en gesê: “Dit het ons gekry. Ondersoek dit tog: is dit die kleed van jou seun of nie?”וַֽיְשַׁלְּח֞וּ אֶת־כְּתֹ֣נֶת הַפַּסִּ֗ים וַיָּבִ֨יאוּ֙ אֶל־אֲבִיהֶ֔ם וַיֹּאמְר֖וּ זֹ֣את מָצָ֑אנוּ הַכֶּר־נָ֗א הַכְּתֹ֧נֶת בִּנְךָ֛ הִ֖וא אִם־לֹֽא׃They sent the robe of many colors to their father and said, “We found this. Examine it to see whether it is your son’s robe or not.” 33Hy het dit herken en gesê: “Dit is my seun se kleed! 'n Boosaardige wilde dier het hom verslind. Josef is stellig verskeur!”וַיַּכִּירָ֤הּ וַיֹּ֨אמֶר֙ כְּתֹ֣נֶת בְּנִ֔י חַיָּ֥ה רָעָ֖ה אֲכָלָ֑תְהוּ טָרֹ֥ף טֹרַ֖ף יוֹסֵֽף׃His father recognized it and said, “It is my son’s robe! A vicious animal has devoured him. Joseph has surely been torn to pieces!” 34Jakob het sy klere geskeur, saklinne om sy heupe gesit en baie dae lank oor sy seun gerou.וַיִּקְרַ֤ע יַעֲקֹב֙ שִׂמְלֹתָ֔יו וַיָּ֥שֶׂם שַׂ֖ק בְּמָתְנָ֑יו וַיִּתְאַבֵּ֥ל עַל־בְּנ֖וֹ יָמִ֥ים רַבִּֽים׃Then Jacob tore his clothes, put sackcloth around his waist, and mourned for his son many days. 35Al sy seuns en al sy dogters het opgestaan om hom te troos, maar hy het geweier om getroos te word. Hy het gesê: “Nee, treurend sal ek na my seun afgaan na die doderyk.” So het sy vader oor hom geween.וַיָּקֻמוּ֩ כָל־בָּנָ֨יו וְכָל־בְּנֹתָ֜יו לְנַחֲמ֗וֹ וַיְמָאֵן֙ לְהִתְנַחֵ֔ם וַיֹּ֕אמֶר כִּֽי־אֵרֵ֧ד אֶל־בְּנִ֛י אָבֵ֖ל שְׁאֹ֑לָה וַיֵּ֥בְךְּ אֹת֖וֹ אָבִֽיו׃All his sons and daughters tried to comfort him, but he refused to be comforted. “No,” he said. “I will go down to Sheol mourning for my son.” So his father wept for him.

36En die Medaniete het hom in Egipte verkoop aan Potifar, 'n hofamptenaar van Farao, die owerste van die lyfwagte.

Letterlik: slagters.

Sommige ou vertalings lees: Midianiete.

וְהַ֨מְּדָנִ֔ים מָכְר֥וּ אֹת֖וֹ אֶל־מִצְרָ֑יִם לְפֽוֹטִיפַר֙ סְרִ֣יס פַּרְעֹ֔ה שַׂ֖ר הַטַּבָּחִֽים׃ פMeanwhile, the Midianites sold Joseph in Egypt to Potiphar, an officer of Pharaoh and captain of the guard.